Bebeklerde burun tıkanıklığı özellikle ilk aylarda sıkça rastlanan problemlerden biridir. Bebeklerde burun kanallarının küçük olması ve özellikle yaşamın ilk aylarında burundan nefes almanın öneminden dolayı hafif bir salgı birikimi dahi bebeğin nefes almasını, emmesini ve uyumasını zorlaştırabilmektedir. Ancak her burun tıkanıklığı bebeğin hasta olduğu anlamına gelmez. Havanın kuruluğu, burun içindeki salgıların koyulaşması, tahriş edici etkenler ya da bazı viral enfeksiyonlar bebeklerde farklı derecede burun tıkanıklığına neden olabilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Çocuk Doktoru Sena Kara Öncü bebeklerde burun tıkanıklığına dair merak edilenleri anlattı.
Tercih ettiğiniz yapay zekâ aracında, yalnızca bu sayfadaki bilgilere dayalı kısa bir özet oluşturun.
Bu özet yapay zekâ tarafından üretilir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kesin bilgi için hekiminize danışın.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Neden Olur?
Bebeklerde burun tıkanıklığının nedenleri bebeğin yaşına, mevsime, çevresel etkenlere ve burun tıkanıklığına eşlik eden diğer belirtilere göre değişiklik gösterebilir. En yaygın karşılaşılan burun tıkanıklığı nedenleri soğuk algınlığı benzeri viral enfeksiyonlar, kuru hava, sigara dumanına maruz: kalmak, yoğun kokular, parfümler, toz ve tahriş edici faktörlerdir. Bazı bebeklerde alerjik reaksiyonlar veya nadiren burun yapısına dair doğumsal problemler de burun tıkanıklığına yol açabilir. Özellikle yenidoğan bebeklerde genel durum iyi olmasına karşın burundan ses gelmesi ya da hafif bir burun tıkanıklığının olması önemli bir hastalığa işaret etmeyebilir. Fakat burun tıkanıklığına solunum güçlüğü, beslenme sorunları, yüksek ateş ya da halsizlik eşlik ediyorsa durumun doktor tarafından değerlendirilmesi gerekebilir.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?
- Burun tıkanıklığı yaşayan bebeklerde görülen belirtiler burun akıntısından ibaret olmayabilir. Özellikle henüz konuşma becerisi gelişmeyen bebeklerde davranışsal değişiklikler de dikkatle izlenmelidir. Burun tıkanıklığı yaşayan bebeklerde görülen belirtileri sıralamamız gerekirse:
- Burundan sesli ve zorlanarak nefes alma
- Burun akıntısı ve burun içerisinde meydana gelen koyulaşmış salgı
- Emzirme ya da biberonla beslenirken bebeğin sık sık durması
- Emerken zorlanma ve bebeğin daha az beslenmeye başlaması
- Uyku esnasında hissedilen huzursuzluk ve bebeğin sık sık uyanması
- Öksürük, hapşırma
- Ağız solunumu
- Hırıltılı ya da gürültülü solunum
Burun tıkanıklığı özellikle beslenme esnasında daha belirgin hale gelebilir. Çünkü bebek aynı anda hem emmeye hem de burundan soluk almaya çalışır. Bu yüzden burnunun açık olması bebeğin kolayca beslenebilmesi için büyük önem taşır.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Nasıl Açılır?
Burun tıkanıklığı durumunda ilk olarak burun içinde bulunan koyulaşmış salgıları yumuşatmak ve bebeğin kolayca nefes alabilmesini sağlamaktır. Doktorlar bu gibi durumlarda ilaç içermeyen serum fizyolojik kullanabilirler. Serum fizyolojik burun içerisinde oluşan koyu kıvamlı salgının yumuşamasına ve dışarı atılmasına yardımcı olur. Özellikle uyku öncesinde veya beslenme öncesinde uygulanacak nazik bir burun temizliği bebeği rahatlatabilir.
Bebeğin burnu serum fizyolojik kullanılarak nemlendirilir. Gerekli durumlarda nazal aspiratör kullanılabilir. Aspiratör burun içerisindeki yumuşayan salgıyı uzaklaştırır. Fakat dikkatli kullanılması gerekir. Aksi halde aşırı vakum uygulanırsa burun mukozası tahriş olabilir ve kanama meydana gelebilir.
Bebeklerde serum fizyolojik nasıl kullanılmalı?
Serum fizyolojik kullanılırken yaşa uygun şekilde uygulamaya özen göstermek gerekir. Bebeklerde özellikle steril ve ilaç içermeyen ürünler kullanılmalı ve yüksek basınçtan kaçınılmalıdır. İşlem öncesinde eller yıkanmalı ve ürünün ucunun temiz olduğundan emin olunmalıdır.
Burnu Tıkalı Bebek Nasıl Uyutulmalı?
Burun tıkanıklığı yaşayan bebeklerin daha rahat şekilde nefes alabilmesi için birçok aile yatağı eğme, yastık kullanma veya bebeği yükseltilmiş bir yüzeyde yatırma gibi yöntemler uygular ancak bu uygulamalar doğru veya güvenli değildir.
Bebekleri olabildiğince düz, sert bir yüzey üzerinde sırt üstü yatırmak gerekir. Uyku öncesinde bebeğin rahat nefes alabilmesini sağlamak için nazik bir burun temizliği yapılabilir.
Burun Tıkanıklığı Yaşayan Bebeklerin Odası Nasıl Olmalı?
Bebeğin bulunduğu ortamda havanın kuru olmaması gerekir. Aksi halde burun salgıları koyulaşarak tıkanıklık şikayetlerini arttırabilir. Bu sebeple odanın aşırı sıcak veya kuru olmamasına özen gösterilmelidir.
Gerekli hallerde soğuk buhar veren temiz nemlendiricilerden faydalanılabilir. Ancak bu nemlendiricilerin düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Aksi halde bu gibi cihazlar mikroorganizmaların çoğalması için elverişli bir zemin yaratır.
Bebeğin bulunduğu odada yoğun parfümler, oda kokuları ya da sigara dumanı gibi tahriş edici maddeler olmamalıdır.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı İçin İlaç Kullanılır mı?
Burun tıkanıklığını açmak için kullanılan her ürün bebekler için uygun olmayabilir. Bu yüzden ilaç içerikli damla veya spreyler kesinlikle doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır.
Bunun yanı sıra burnu tıkanan her bebekte antibiyotik kullanılması gerekmez. Özellikle basit viral enfeksiyonlarda antibiyotikler belirgin bir fayda sağlamaz. Uygulanacak tedavi yöntemi tıkanıklığın altında yatan nedene göre belirlenir. Bu yüzden doktor tavsiyesi olmaksızın hiçbir çocuğa ilaç verilmemelidir.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Ne Zaman Tehlikelidir?
Burun tıkanıklığının kendisinden ziyade bebeğin solunumuna ve beslenmesine ne ölçüde zarar verdiği önemlidir. Aşağıdaki belirtilerle karşılaştığınızda geç kalmadan çocuk doktoruna başvurmanız gerekir:
- Bebek nefes alırken bariz şekilde zorlanıyorsa
- Nefes alırken kaburgaların arası veya göğüs kafesi içeri yönde çekiliyorsa
- Burun kanatları solunum esnasında belirgin biçimde açılıp kapanıyorsa
- Bebek çok hızlı ve düzensiz şekilde nefes alıp veriyorsa
- İnleme ya da hırıltılı solunum gözleniyorsa
- Beslenme sırasında ya da sonrasında nefes almakta zorlanıyorsa
- Bebekte halsizlik ve uyanmakta zorlanma gibi durumlar meydana geliyorsa
- Susuzluk belirtileri ve idrar sıklığında azalma söz konusuysa doktora başvurmak gerekir.
Çünkü bu belirtiler, basit bir burun tıkanıklığından ziyade daha ciddi problemlere işaret ediyor olabilir.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Kaç Günde Geçer?
Bebek tıkanıklığının ne kadar süreceği, tıkanıklığın nedenine göre şekillenir. Hafif çevresel tahriş ya da geçici mukus birikiminden kaynaklanan tıkanıklıklar kısa süre içerisinde düzelebilir. Ancak viral enfeksiyonlardan kaynaklanan tıkanıklıklar birkaç gün ya da daha uzun süre devam edebilir. Tıkanıklığın giderek ağırlaşan bir seyir izlemesi ya da bebeğin genel sağlık durumunun kötüye gitmesi halinde muhakkak tıkanıklığın altında yatan neden araştırılmalıdır.
Bebek rahat nefes alamıyor, yeterli şekilde beslenemiyor ya da belirtilere yüksek ataş, öksürük gibi farklı şikayetler de ekleniyorsa sadece evde burun temizliği yapmakla yetinilmemeli, çocuk doktoruna başvurulmalıdır.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı
Sıkça Sorulan Sorular
İlaç içermeyen serum fizyolojik kullanılarak bebeğin burnunda bulunan salgılar yumuşatılabilir ve nazik bir aspirasyon yapılabilir. Bunun yanı sıra odanın nemli olması, bebeğin sigara dumanı, yoğun koku ve parfüm gibi tahriş edici maddelerden uzak tutulması da fayda sağlayabilir.
Burun içine derin yerleştirilmediği ve güçlü bir vakum uygulanmadığı sürece bebeklerde gerekli durumlarda burun aspiratörü kullanılabilir.
Hayır, burun tıkanıklığı söz konusu olsa bile bebek sırtüstü, sert ve düz bir zeminde yatırılmalı ve güvenli uyku kurallarına uyulmalıdır.
Evet, burun tıkanıklığı yaşayan bebekler emzirme sırasında hem emip hem de nefes almakta güçlük çekebilir. Bu nedenle bebek sık sık emmeyi bırakabilir veya beslenmek istemeyebilir.
Doktor tavsiyesi olmadan burun açıcı damla ve spreyler kullanılmamalıdır. Burun tıkanıklığını gidermek için ilaç içermeyen serum fizyolojik tercih edilebilir.
Bebek nefes almakta güçlük çekiyorsa, yeterince beslenemiyorsa veya halsizlik yaşıyorsa doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir. Üç aydan küçük bebeklerde 38 derece ve üzerinde ateş görülmesi durumunda acilen çocuk doktoruna başvurulmalıdır.
Bebekler yatarken burun içinde bulunan salgıların hareketi ve ortam havasının kuru olması tıkanıklığın daha belirgin hale gelmesine neden olabilir. Ancak sürekli gece tıkanıklığı yaşanıyor, horlama veya nefes duraklamaları gözleniyorsa çocuk doktoruna başvurulmalıdır.
Burundan gelen hafif sesler, bebeğin burnunda basit bir tıkanıklık olduğunu gösterebilir. Ancak hırıltının göğüsten geliyor olması, hızlı soluk alma veya beslenme güçlüğü yaşanması durumunda bebeğin solunum yolu hastalıkları açısından değerlendirilmesi gerekir.
