Uzm. Dr. Öncü: Çocuğunuzu Komşu Çocuğuyla Kıyaslamayın!
Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişim süreci, ebeveynlerin en çok kaygılandığı ve sık hata yaptığı konuların başında geliyor. Büyüme ve gelişim konusunda bilgilendirmelerde bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Sena Kara Öncü, büyüme ve gelişimin sadece boy ve kilo gibi tekil fiziksel ölçütlerle yorumlanmayacak kadar dinamik bir süreç olduğunu söyledi. Dr. Öncü, ebeveynleri uyararak, "Komşu çocuğu ile yapılan karşılaştırmalar, iştah üzerinden geliştirilen anlık yorumlar veya tek bir ölçüm sonucuna dayanarak yapılan değerlendirmeler çoğu zaman sağlıklı bir tabloyu yansıtmayabilir." dedi.
Çocuklarda Büyüme ve Gelişme Nasıl Değerlendirilir?
Sürecin klinik açıdan genetik potansiyel, beslenme durumu, hormonal yapı ve çevresel faktörlerin ortak bir ürünü olduğunu belirten Uzm. Dr. Sena Kara Öncü, sıklıkla birbirine karıştırılan “büyüme” ve “gelişme” kavramlarına açıklık getirdi:
“Büyüme; boy ve kilo artışı gibi vücut mimarisinde gerçekleşen, test edilebilir ve nicel (sayısal) ilerlemelerdir. ‘Ne kadar?’ sorusuna yanıt verir ve yeni yetenekler için gerekli fiziksel altyapıyı hazırlar.
Gelişme ise çocuğun hareket, dil, sosyal ve zihinsel becerilerindeki ilerlemedir. Çocuğun çevresiyle nasıl iletişim kurduğuyla ilgilenir ve fiziksel potansiyelin işlevsel hale gelmesini sağlar.”
Çocuklarda Boy ve Kilo Takibi Neden Düzenli Yapılmalıdır?
Sağlıklı bir büyümenin en güvenilir göstergesinin çocuğun kendi büyüme eğrisi (persentil) içerisindeki düzenli ilerlemesi olduğunu ifade eden Dr. Öncü, “ Değerlendirmelerde en önemli ölçüt, tek seferlik bir sonuçtan ziyade çocuğun zaman içinde gösterdiği düzenli ve tutarlı gelişim seyridir. Çocuğun aynı persentil bandında kalması normal kabul edilirken, ani düşüşler veya hızlı yükselişler klinik açıdan dikkat gerektirebilir." şeklinde konuştu. Genetik yapının, anne-baba boyunun ve doğum kilosunun sürece etkisine değinen Öncü, her çocuğun başkalarıyla değil, yalnızca kendi potansiyeliyle kıyaslanması gerektiğinin altını çizdi.
Hangi Durumlarda Çocuk Sağlığı Uzmanına Başvurmak Gerekir?
Uzm. Dr. Öncü, şu durumlardan biriyle karşılaşıldığında mutlaka bir çocuk sağlığı uzmanının görüşünün alınması gerektiğini kaydetti:
- Boy veya kiloda ani ve gözle görülür bir persentil düşüşü,
- Yaşıtlarına kıyasla belirgin gelişim geriliği ve gelişim basamaklarında (yürüme, konuşma vb.) gecikme,
- İştahsızlığa eşlik eden kronik kilo alamama durumu,
- Sık hastalanma veya kronik bir hastalıktan şüphe edilmesi.
Aileler Çocukların Gelişimini Nasıl Destekleyebilir?
Çocukların hem fiziksel hem de zihinsel gelişimini maksimum seviyeye çıkarmak için ailelere büyük görevler düştüğünü hatırlatan Dr. Sena Kara Öncü, evde uygulanabilecek temel adımları şöyle sıraladı:
Beslenme ve Uyku: Dengeli ve yeterli beslenme desteklenmeli, büyüme hormonlarının düzenli salgılanması için çocuklara uyku alışkanlığı kazandırılmalıdır.
Ekran ve Hareket Kontrolü: Ekran süresi çocuğun yaşına uygun şekilde sınırlandırılmalı; günlük yaşamda hareketi ve oyunu teşvik edecek güvenli ortamlar sağlanmalıdır.
Sosyal ve Duygusal Bağ: Çocukla düzenli iletişim kurulmalı, birlikte kitap okuma alışkanlığı geliştirilmeli ve en önemlisi çocuğa sevgi, fiziksel temas ve güven duygusu sunan huzurlu bir aile ortamı oluşturulmalıdır.
