Aşı Nedir? Aşı Çeşitleri Nelerdir? Çocuklarda Aşının Önemi

Aşılar, vücudu hastalıklara karşı hazırlar ve bağışıklık kazandırır. Özellikle bebeklik ve çocukluk döneminde yapılan aşılar, gelecekte karşılaşılabilecek ciddi sağlık sorunlarının önlenmesini sağlar.

Aşı Nedir?

Aşı, vücudun bağışıklık sistemini belirli hastalıklara karşı korumak amacıyla geliştirilen biyolojik ürünlerdir. Aşılar, hastalık yapıcı mikroorganizmaların zayıflatılmış ya da etkisiz hale getirilmiş formlarını içerir. Vücuda uygulandığında, bağışıklık sistemi bu mikroorganizmalara karşı savunma geliştirerek gerçek enfeksiyonla karşılaştığında daha hızlı ve etkili tepki verir.

Aşı Çeşitleri Nelerdir?

Aşılar farklı türlerde olabilir. En yaygın aşı türleri canlı (attenue) ve inaktif (öldürülmüş) aşılardır.

1. Canlı Aşılar (Zayıflatılmış Aşılar)

Canlı aşılar, hastalık yapıcı mikroorganizmaların laboratuvar ortamında zayıflatılmış formlarını içerir. Bu mikroorganizmalar canlıdır ancak hastalık yapma güçleri büyük ölçüde azaltılmıştır. Bağışıklık sistemini güçlü bir şekilde uyararak uzun süreli koruma sağlarlar. Kızamık, kabakulak, kızamıkçık (MMR), su çiçeği, BCG (verem) aşıları bu türdendir.

Canlı aşılar, enjeksiyon yoluyla kas içine veya cilt altına uygulanır. Tek dozla uzun süreli bağışıklık sağlayabilir.

Canlı aşılarda hafif ateş, aşı bölgesinde kızarıklık ve şişlik, nadir olarak alerjik reaksiyonlar gibi yan etkiler görülebilir.

2. İnaktif Aşılar (Öldürülmüş Aşılar)

İnaktif aşılar, hastalık yapıcı mikroorganizmaların tamamen öldürülmüş veya parçalanmış formlarını içerir. Canlı bakteri ya da virüs içermez. Bu nedenle daha güvenlidir ancak bağışıklık süresi, canlı aşılara göre daha kısa olabilir. Hepatit A, kuduz, inaktif polio (IPV), grip aşıları bu türdendir.

İnaktif aşılar, çoğunlukla enjeksiyon yoluyla uygulanır. Koruyuculuğun devamı için birden fazla doz (rapel dozları) gerekebilir.

İnaktif aşılarda enjeksiyon yerinde ağrı veya şişlik, hafif ateş ve yorgunluk hissi gibi yan etkiler görülebilir.

Aşılar Nasıl Uygulanır?

Aşılar, sağlık merkezlerinde uzman sağlık personeli tarafından uygulanır. Uygulama şekli aşının türüne bağlı olarak değişir. Kas içine (intramüsküler), cilt altına (subkutan) veya ağız yoluyla (oral) uygulanabilir.

Aşıların Yan Etkileri Nelerdir?

Aşıların yan etkileri genellikle hafif ve geçicidir. Ancak nadir durumlarda ciddi reaksiyonlar da görülebilir. Aşı sonrası ciddi bir yan etki gözlenirse hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

• Hafif ateş
• Baş ağrısı
• Kas ağrısı
• Yorgunluk
• Enjeksiyon yerinde şişlik veya ağrı
• Nadir olarak alerjik reaksiyonlar (anafilaksi)

Bebeklerde Aşı Neden Önemlidir?

Bebeklik dönemi, bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmediği ve enfeksiyonlara karşı savunmasız olduğu bir zaman dilimidir. Bu nedenle bebeklere uygulanan aşılar, onları hayati tehlike oluşturabilecek birçok hastalıktan korumak açısından önemlidir.

Bebeklerin doğal bağışıklığı sınırlı olduğu için aşılar, enfeksiyonlara karşı koruyucu antikorların erken dönemde oluşmasını sağlar. Kızamık, boğmaca, tetanos gibi ağır seyreden hastalıkların önüne geçebilir. Bebeklerin aşılanması, toplumda hastalıkların yayılmasını önler ve salgın riskini azaltır. Sağlıklı büyüyen bebekler, yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde daha güçlü bağışıklığa sahip olur.

Çocuklarda Aşı Neden Önemlidir?

Çocukluk dönemi, bağışıklık sisteminin gelişiminde önemli evredir. Bu dönemde yapılan aşılar, çocukların enfeksiyon hastalıklarına karşı güçlü ve kalıcı koruma elde etmesini sağlar.

Çocuk döneminde uygulanan aşılar sayesinde çocukların kızamık, suçiçeği, kabakulak gibi bulaşıcı hastalıklara yakalanma riski azalır. Sağlıklı çocuklar, okul ve sosyal hayatlarını aksatmadan sürdürebilir. Çocukların aşılanması, toplumsal bağışıklığı güçlendirerek hastalıkların yayılmasını önler.  Aşılanmamış çocuklarda ise hastalıkların ağır seyretme ve ölüm riski daha yüksektir.

Aşı Fiyatları

Aşı fiyatları aşının türüne ve uygulamanın yapılacağı sağlık merkezi ve şehre bağlı olarak değişir.