Bebek ve Çocuklarda Ulusal Aşı Takvimi
Ulusal Aşı Takvimi Nedir?
Ulusal Aşı Takvimi, Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulan ve Türkiye genelinde bebekler ile çocuklara hangi yaşta hangi aşıların yapılacağını belirleyen resmi programdır. Bu takvim, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) önerileri doğrultusunda hazırlanır ve düzenli olarak güncellenir.
Bebek ve çocukları difteri, boğmaca, tetanos, kızamık, kabakulak, hepatit gibi bulaşıcı hastalıklardan korumak amaçlanır.
Ulusal Aşı Takvimi Neden Önemlidir?
- Erken Koruma Sağlar: Doğumdan itibaren yapılan aşılar, bebekleri ciddi ve ölümcül olabilecek hastalıklara karşı korur.
- Toplum Sağlığını Korur: Aşılanan bireyler sayesinde toplumda salgın riski azalır.
- Takibi Kolaydır: Aşılar, e-Nabız üzerinden kolayca takip edilebilir.
- Okul ve Seyahatlerde Gereklidir: Anaokulu ve ilkokula kayıt sırasında ve yurt dışı seyahatlerinde aşı kayıtları önemlidir.
Ulusal Aşı Takviminde Hangi Aşılar Yer Alıyor?
- Hepatit B: Doğumda ilk doz, 2. ayda, 4. ayda ve 6. ayda 6’lı karma aşının içinde ve 18. ayda rapel (hatırlatma dozu) olarak uygulanır.
- BCG (Verem): 2. ayda tek doz olarak uygulanır.
- Pönomokok aşısı: 2. ayda 1. doz, 4. ayda 2. doz, ve 18. ayda rapel (hatırlatma dozu) yapılır.
- Difteri, aselüler boğmaca, tetanos, inaktif polio aşısı (Dörtlü karma aşı): 2. ayın sonunda 1. doz, 4. ayın sonunda 2. doz, 6. ayın sonunda 3. doz ve 18. ayın sonunda da pekiştirme aşısı yapılır.
- Çocuk felci aşısı: 6. ayın sonunda 1. doz, 18. ayın sonunda 2. doz uygulanır.
- Suçiçeği: 12. ayın sonunda tek doz olarak yapılır.
- -Kızamık, kızamıkçık, kabakulak aşısı: 12. ayın sonunda 1. doz, 48. ayda 2. doz yapılır.
- Hepatit A: 18. ayın sonunda 1. doz, 24. ayın sonunda 2. doz aşı uygulanır.
- Difteri, boğmaca, tetanos aşısı (6’lı karma içinde): 2., 4., 6. ve 18. ayda uygulanır. 48. ayda 4’lü karma aşı içinde rapel (hatırlatma dozu) yapılır.
- Hemophilus influenza tip B (Hib): 2., 4., 6. ve 18. aylarda 6’lı karma aşı içinde uygulanır.
- Çocuk felci aşısı: İnaktif formu İPA olarak 6’lı karma aşının içinde 2., 4., 6. ve 18. aylarda 4’lü karma olarak 48. ayda uygulanır. Aktif olan şekli de OPA olarak 6. ve 18. ayda uygulanır.
- Tetanos aşısı: 2., 4., 6. ve 18. aylarda 6’lı karma aşı içinde, 48. ayda 4’lü karma aşı içinde ve 13 yaşında tek olarak yapılır.
Aşıların Olası Yan Etkileri Nelerdir?
Aşıların ciddi yan etki göstermesi oldukça nadir bir durumdur. Aşı sonrası olağandışı bir durum fark edilirse en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Aşıların yaygın yan etkileri şunlardır:
- Aşı yerinde kızarıklık, şişlik veya ağrı
- Hafif ateş
- Huzursuzluk veya uyku hali
Aşılar Ertelenebilir mi?
Aşıların zamanında yapılması, bağışıklık sisteminin en etkili şekilde çalışmasını sağlar. Erteleme, hastalıklara karşı korumasız kalınmasına yol açabilir.
Rotavirüs Aşısı Takvimde Yer Alıyor mu?
Henüz zorunlu takvimde yer almayan bu aşı, hekim önerisiyle özel sağlık kurumlarında uygulanabilir.
Bebek ve Çocuklarda Ulusal Aşı Takvimi
Sıkça Sorulan Sorular
Ulusal aşı takviminde yer alan aşılar, çocukları yaşlarına göre risk taşıyan bulaşıcı hastalıklara karşı korumayı amaçlar. Takvimin eksiksiz uygulanması, koruyuculuğun en yüksek düzeye ulaşmasına katkı sağlar.
Planlanan tarihin kaçırılması durumunda en kısa sürede aile hekimi veya çocuk doktoruna başvurulmalıdır. Gerekli değerlendirme yapılarak eksik dozlar uygun şekilde tamamlanabilir.
Hayır. Bağışıklık sisteminin yeterli koruma oluşturabilmesi için belirli bir zamana ihtiyaç vardır. Bazı aşılarda tam koruyuculuk için birden fazla dozun tamamlanması gerekir.
Genellikle hayır. Çocuğun yaşına uygun normal beslenme düzenine devam edilmesi önerilir. Bol sıvı tüketimi ve yeterli dinlenme de faydalı olabilir.
Aşı kayıtları aile sağlığı merkezlerinden ve dijital sağlık kayıt sistemlerinden kontrol edilebilir. Gerekli durumlarda yeni bir aşı takip kartı düzenlenebilir.
Bu durum her zaman aşıyı ertelemeyi gerektirmez. Çocuğun sağlık durumu değerlendirilerek aşı uygulamasına çocuk doktoru veya aile hekimi karar verir.
Çocuğun genel durumu iyi olduğu sürece oyun oynaması, yürüyüş yapması ve günlük aktivitelerine devam etmesinde genellikle sakınca yoktur.
Enjeksiyon yapılan kol veya bacak zorlanmamalı, bölge temiz tutulmalıdır. Şikâyetlerin artması veya uzun sürmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ulusal takvim temel programı oluşturur. Ancak prematüre doğum, bağışıklık sistemi hastalıkları veya bazı özel sağlık durumlarında doktor gerekli gördüğünde takip planında değişiklik yapabilir.
Evet. Bilimsel gelişmeler, hastalıkların görülme sıklığı ve ulusal sağlık politikaları doğrultusunda Sağlık Bakanlığı tarafından aşı takvimi belirli dönemlerde güncellenebilir.